เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2569 มีรายงานการสูญเสียบุคคลสำคัญแห่งวงการพุทธศิลป์ไทยในเมืองสองแคว จ.พิษณุโลก หลัง จ่าทวี บูรณเขตต์ หรือ ร้อยตรีทวี บูรณเขตต์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ประณีตศิลป์ ช่างปั้น หล่อ) และศิลปาจารย์คนแรกของประเทศไทย ผู้บุกเบิกงานปั้นและหล่อพระพุทธรูป โดยเฉพาะพระพุทธชินราชจำลอง เสียชีวิตอย่างสงบด้วยโรคชรา เมื่อเวลา 12.19 น. ของวันที่ 21 กันยายน 2569 สิริอายุ 94 ปี โดยครอบครัวเตรียมจัดพิธีบำเพ็ญกุศลที่วัดตาปะขาวหาย ต.หัวรอ อ.เมืองพิษณุโลก และกำหนดพิธีพระราชทานน้ำหลวงอาบศพในวันที่ 22 กันยายน 2569
สำหรับประวัติ จ่าสิบเอก ดร.ทวี บูรณเขตต์ เกิดเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2475 ที่บ้านคลองเตาไห ต.หัวรอ อ.เมืองพิษณุโลก ในครอบครัวที่มีฐานะยากจนและมีพี่น้องหลายคน โดยจบการศึกษาเพียงชั้น ม.3 ก่อนออกมาช่วยครอบครัวทำมาหากิน แต่ด้วยความเป็นผู้ใฝ่รู้ จึงศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมมาตลอดชีวิต กระทั่งปี 2498 สมัครเข้ารับราชการทหาร ได้ยศสิบตรี ทำหน้าที่ช่างเขียนฝ่ายยุทธโยธา ภาคทหารบกที่ 3 จ.พิษณุโลก ต่อมามีโอกาสฝึกงานด้านการหล่อโลหะที่กองหัตถศิลป์ กรมศิลปากร รวมถึงศึกษาวิชาศิลปกรรมจาก ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี และครูช่างผู้เชี่ยวชาญ จนมีความชำนาญด้านการปั้นและหล่อโลหะ
ต่อมาเมื่อรับราชการทหารมาจนถึงปี 2521 จ่าทวีลาออกจากราชการเพื่อประกอบอาชีพด้านการปั้นและหล่อพระพุทธรูป พร้อมเปิดโรงหล่อบูรณะไทย และก่อตั้งพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี เพื่อถ่ายทอดความรู้ให้แก่ช่างและประชาชนที่สนใจ โดยเฉพาะการสร้าง พระพุทธชินราชจำลอง ซึ่งใช้ต้นแบบจากองค์พระพุทธชินราช พระประธานภายในวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร จ.พิษณุโลก ผลงานดังกล่าวมีพุทธลักษณะงดงาม ได้สัดส่วน และมีเอกลักษณ์ จนสร้างชื่อเสียงให้กับวงการช่างหล่อพระของเมืองพิษณุโลก
ขณะเดียวกัน สิ่งที่ถือเป็นบทบาทสำคัญของจ่าทวี นอกเหนือจากความเชี่ยวชาญด้านงานปั้นและหล่อ คือการถ่ายทอดวิชาให้คนรุ่นหลัง โดยตั้งแต่ปี 2521 เป็นต้นมา ลูกศิษย์จำนวนมากได้เรียนรู้วิชาการปั้นและหล่อพระ ก่อนนำความรู้ไปประกอบอาชีพ เปิดโรงหล่อ และสร้างรายได้เลี้ยงครอบครัว จนเกิดเป็นเครือข่ายช่างพุทธศิลป์ที่สืบทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่นมาจนถึงปัจจุบัน
