วันที่ 21 กันยายน 2569 ที่ห้องประชุมใหญ่ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) แถลงกรณีเวที Miss Universe Cambodia 2026 นำเสนอภาพเกี่ยวกับการแต่งกายและข้อมูลทางประวัติศาสตร์บนเวทีประกวด ซึ่งมีการใช้ภาพที่มีต้นทางจากประเทศไทย โดยระบุว่า การนำเสนอในลักษณะดังกล่าวไม่อาจมองได้ว่าเป็นเพียงความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เนื่องจากมีการนำภาพไปใช้โดยไม่ระบุแหล่งที่มา และอาจทำให้สาธารณชนเกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับที่มาของภาพและวัฒนธรรมการแต่งกาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรม ซึ่งกำกับดูแลกรมศิลปากรและสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ได้ขอให้กองประกวด Miss Universe Cambodia ยุติการเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าว พร้อมขอให้มีการอ้างอิงแหล่งที่มาของภาพถ่ายและข้อมูลทางประวัติศาสตร์อย่างถูกต้องและรอบคอบ
สำหรับภาพที่เป็นประเด็นนั้น เป็นภาพถ่ายสตรีชาวกำแพงเพชร ซึ่งบันทึกไว้เมื่อปี พ.ศ.2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 และได้รับการเก็บรักษาในหอพระสมุดวชิรญาณ ก่อนที่จะได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกของยูเนสโกในปี พ.ศ.2560
นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมยังตรวจพบว่า ภาพต้นฉบับมีตราประทับหรือลายน้ำของกรมศิลปากร แต่ภาพที่ถูกนำไปใช้บนเวทีประกวดกลับมีการลบตราประทับดังกล่าวออก ซึ่งถือเป็นอีกประเด็นสำคัญที่อยู่ระหว่างการพิจารณาดำเนินการ
วธ.เตรียมส่งหนังสือตักเตือนและทักท้วงไปยังกองประกวด Miss Universe Cambodia เพื่อขอให้แก้ไขข้อมูลและการนำเสนอให้ถูกต้อง โดยหากไม่มีการดำเนินการแก้ไข กระทรวงวัฒนธรรมจะพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายและช่องทางที่เหมาะสมต่อไป
น.ส.ซาบีดา กล่าวว่า ในระยะต่อไป กระทรวงวัฒนธรรมจะเร่งเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการของชุดไทยและประวัติศาสตร์การแต่งกายของไทยสู่ระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง โดยที่ผ่านมาได้มีการจัดนิทรรศการและโรดโชว์ในหลายประเทศ อาทิ เนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับที่มาและพัฒนาการของชุดไทยพระราชนิยม
พร้อมยืนยันว่า กระทรวงวัฒนธรรมจะดำเนินการเรื่องนี้อย่างจริงจัง เนื่องจากเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ แต่จะยึดหลักข้อเท็จจริง หลักฐานทางวิชาการ และความรอบคอบในการดำเนินการ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ยังกล่าวขอบคุณประชาชนที่ร่วมกันหวงแหนวัฒนธรรมไทย พร้อมระบุว่า หากประเทศเพื่อนบ้านสนใจหรือสวมใส่ชุดไทย ก็ถือเป็นส่วนหนึ่งของการเผยแพร่วัฒนธรรมไทยสู่สากล แต่ควรมีการอ้างอิงแหล่งที่มาอย่างถูกต้อง เพื่อให้การเผยแพร่องค์ความรู้ด้านวัฒนธรรมเป็นไปบนพื้นฐานของข้อเท็จจริง
ทั้งนี้ กระทรวงวัฒนธรรมได้มอบหมายให้กรมศิลปากรและสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ในฐานะเจ้าของข้อมูลและเจ้าของลิขสิทธิ์ภาพ ดำเนินการส่งหนังสือถึงกองประกวด Miss Universe Cambodia โดยกำหนดกรอบเวลาให้มีการแก้ไขข้อมูลโดยเร็วที่สุด พร้อมยืนยันว่าจะติดตามเรื่องดังกล่าวอย่างใกล้ชิดต่อไป